Рафикова Хадичахан Сабиржанқызы
Үлгі
|
Рафикова Хадичахан Сабиржанқызы Химиялық және биохимиялық инженерия кафедрасының профессоры
Байланыс телефондары: +7-747-9448583
Email. пошта: kh.rafikova@satbayev.university; Author ID в Scopus 56050765000 Researcher ID Web of Science AAF-5319-2019 ORCID ID 0000-0001-8028-2244 |
Білімі, ғылыми дәрежесі және атағы:
2006 жылы әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университетінің химия факультетін бітірген. «510730 – Химия» мамандығы, «Химия бакалавры» академиялық дәрежесі. 2008 жылы магистратураны Л.Н. Гумилев атындағы Еуразия ұлттық университеті. «6N0112 – Химия» мамандығы, «Химия магистрі» академиялық дәрежесі. 2014 жылы «6D073900 – Мұнай химиясы» мамандығы бойынша философия докторы (PhD) ғылыми дәрежесін алу үшін диссертация қорғады. 2023 жылы «Химия» мамандығы бойынша доцент ғылыми атағын алды.
|
Ғылыми қызығушылықтары: Иондық сұйықтықтар, металл комплекстік катализ, терең эвтектикалық еріткіштер.
|
|
Негізгі ғылыми бағдарламаларға арналған ғылыми гранттар:
1) BR 05236800, «Ұсақ және өнеркәсіптік органикалық синтез процестері үшін иондық сұйықтықтар негізіндегі катализаторлар» бөлімінде. (2018-2020)
2) Жаңа жасыл технологиялар үшін иондық сұйықтық негізіндегі катализаторларды әзірлеу мұнай-химия синтезі (2015-2018)
3) Жаңа екі функционалды иондық сұйықтықтарды синтездеу әдістерін әзірлеу (2015-2018 ж.)
4) AP05132833 «Мотор отындарын экстрактивтік күкіртсіздендіру және денитрогенизацияға арналған құрамында металы бар ионды сұйықтықтар» (2018-2020 ж.)
5) AP08857516 Агрохимиядағы құрамында металлы бар иондық сұйықтықтар (2020-2022)
6) AP13068542 Құрамында иондық сұйықтары бар металдар кешені катализаторларының әсерінен сутегінің тасымалдануы гидрогенизация реакциялары (2022-2024 ж.)
7) AP19676664 Отынды күкіртсіздендіруге арналған терең эвтектикалық еріткіштер (2023-2025).
|
|
Кәсіби қызмет:
2014-2017 жылдар аралығында Қазақ-Британ техникалық университетінің Химия инженериясы ғылыми-білім беру орталығында оқытушы болып жұмыс істеді. 2016 жылдың шілде айынан бастап Қ.И. Сәтбаев. 2017 жылы Х.С. Рафикова «Қазақстанның 100 жаңа тұлғасы» ұлттық жобасының жеңімпазы атанды. Сол жылы ол «2017 жылғы ЖОО үздік оқытушысы» атағын алды. 2019-2020 жылдар аралығында Х.С. Рафикова доцент қызметін атқарды, ал 2020 жылдан 2021 жылға дейін «Химиялық және биохимиялық инженерия» кафедрасын басқарды. Кафедра меңгерушісі қызметін атқарған кезде органикалық заттардың химиялық технологиясы және химиялық және биохимиялық инженерия салаларындағы бакалавриат пен магистратураға арналған білім беру бағдарламалары сәтті аккредитациядан өтті.
|
Оқытатын курстары:
1. Мұнай-химия өндірісінің экологиялық аспектілері (орыс);
2. Полимерлерді өндіру және өңдеу технологиясы (орыс);
3. Металл органикалық химия (орыс);
4. Мономерлер химиясы мен технологиясының негіздері (орыс тілі);
5. Мұнай өнеркәсібінің болашағы мен дамуы (ағылшын тілі)
6. Органикалық синтездегі каталитикалық әдістер (ағылшын тілі)
7. Мұнай өнімдерінің хеммотологиясы (ағылшын тілі) 8. Мұнай өнімдерінің химиялық анализі (қазақша)
|
Басылымдар
1. Rafikova K.S.,Zazybin A.G., Bigaliyeva F.B., Meric N., Aydemir M., Pasa S., Temel H., Yu V.K.Towards the application of new ionic liquids based Ru (II) catalysts in transfer hydrogenation reactions. 12th European Congress on Catalysis – EuropaCat-XII, Kazan, Russia, 30 August – 4 September, 2015.
2. Rafikova K.S. Ionic liquids in petroleum and hydrocarbon industry. Химический журнал Казахстана, 2015, 3, С. 361-365.
3. Рафикова Х.С., Зазыбин А.Г., Кыстаубаева Н.У., Ю В.К.Cопряженное гидрирование карбонильных соединений без использования молекулярного водорода. Химический журнал Казахстана, 1, 2016, СС.
4. D. ElmaKarakaş, F. Вurap, A.Baysal, Y.S. Оcak,K. Rafikova, E. Çavuş Kaya, A.Zazybin, H.Temel, C.Kayan, N.Meriç, M.Aydemir.Synthesis аnd Characterization Of Novel Ionic Liquid Based Rh(I), Ir(III) – Phosphinite Complexes. European Conference on Molten Salts. 2016, Vienna,Austria, 3-8 July, 2016.
5. Rafikova K.S., Aydemir M., Zazybin A.G., Cavus E., Temel H. Transfer Hydrogenation Reaction Catalyzed by Homogeneous and Polymer Supported Ruthenium Complexes. Kaliningrad, Russia, 2016, 2-6 October.
6. Rafikova K.S., Meric N., Aydemir M., Zazybin A.G. Use of Transition Metal Complexes of An Ionic Liquid based Phosphinite as Catalyst in Transfer Hydrogenation of Aromatic Ketones. Kaliningrad, Russia, 2016, 2-6 October.
7. Karakaş, D. E., Durap, F., Baysal, A., Ocak, Y. S., Rafikova, K., Kaya, E. Ç., Aydemir, M. Transfer hydrogenation reaction using novel ionic liquid based Rh (I) and Ir (III)-phosphinite complexes as catalyst. Journal of Organometallic Chemistry, 2016, 824, 25-32. (Входит в базы данных Scopus и Thomson Reuters). (Impact Factor: 2.0)
8. Pasa, S., Gürler, N., Temel, H., Rafikova, K.,& Aydemir, M. Developments in transfer hydrogenations of aromatic ketones catalyzed by boron compounds. Journal of Coordination Chemistry, 2017, 70(8), 1357-1367. (IF=1.78) Входит в базы данных Scopus и Thomson Reuters).http://dx.doi.org/10.1080/00958972.2017.1300659.
9. A. Zazybin, Rafikova K.S., V.Yu, D.Zolotareva, V.M.Dembitsky, T.Sasaki. Metal-containing ionic liquids: current paradigm and applications. Russian Chemical Review, 2017, 86(12) 1254 -1270 (IF=4.085).
10. D. Zolotareva, A. Zazybin, K. Rafikova, V. M. Dembitsky, A. Dauletbakov, V. Yu. Ionic liquids assisted desulfurization and denitrogenation of fuels. Vietnam J. Chem., 2019, 57(2), 133¬163.
11. N. Meriç, C. Kayan, K. Rafikova, A. Zazybin, V. Okumuş, M. Aydemir, F. Durap. Synthesis of ionic liquid-based Ru(II)–phosphinite complexes and evaluation of their antioxidant, antibacterial, DNA-binding, and DNA cleavage activities Сhemical papers2019, Volume 73, Issue 5, pp 1199–1208. (IF=0.9)
12. N. Meriç, N. Arslan, C. Kayan, K. Rafikova, A. Zazybin, A. Kerimkulova, M. Aydemir. Catalysts for the Asymmetric Transfer Hydrogenation of Various Ketones from [3-[(2S)-2-[(diphenylphosphanyl)oxy]-3-phenoxypropyl]-1-methyl-1H-imidazol-3-ium chloride] and [Ru(η6 -arene)(μ-Cl)Cl]2 , Ir(η5 -C5Me5)(μ-Cl)Cl]2 or [Rh(μ-Cl)(cod)]2Inorganica Chimica Acta, 2019 (IF=2.4).
13. Rafikova K.S., Zazybin A.G., M. Aydemi, N. Meric, Kerimkulova A.Zh., Islam Sh.S.
Asymmetric transfer hydrogenation of various ketones by complex of imidazolium with [Rh(μ-Cl)(cod)]2 6th International Caucasian Symposium on Polymers and Advanced Materials, 17-19 July, 2019 r
14. Rafikova K.S., Zazybin A.G, Kerimkulova A.Zh., Aimbekova A.. Desulfurization of Fuels by Metal-containing Ionic Liquids. 6th International Caucasian Symposium on Polymers and Advanced Materials, 17-19 July, 2019
15. Рафикова Х.С,, Зазыбин А.Г., Керимкулова А.Ж., Турсынбекова М.М,, Ислам Ш.. Синтез металлосодержащих ионных жидкостей для очистки моторных топлив. Успехи современной науки, №2,2019, Р. 18 (Журнал входит в международную базу данных Chemical abstract.)
16. Rafikova, K., Binbay, N.E., Meriç, N., Kerimkulova, A., Zazybin, A., Binbay, V., Okumuş, V., Kayan, C., Işik, U., Arslan, N. and Aydemir, M., 2020. Biological assays and theoretical density functional theory calculations of Rh (I), Ir (III), and Ru (II) complexes of chiral phosphinite ligand. Applied Organometallic Chemistry, Q2 34(7), p.e5658.
17. Akimbek A.O., Jamalova G.A. Rafikova, Kh S.Islam S., Nauryzova S.Kerimkulova A., Selenova B., Yernazarova A.K., Kaiyrmanova G.K., Yelikbayev, B.K., Pagano, M.C.,Biodesulfurization of high-sulfur oil from the Karazhanbas field by Deep Eutectic Solvents. 2 nd International Symposium on Emerging Materials and Devices June 21-25 2024, Astana, Nazarbayev University.
18. Rafikova, K., Meriç, N., Güzel, R., Arslan, N., Binbay, N.E., Kayan, C., Okumuş, V., Zazybin, A., Seilkhanov, T., Binbay, V. and Aydemir, M., 2022. Transition metals of arene derivatives with functionalized ionic liquid: DFT investigation, biological applications and electrochemical behavior of complexes. Inorganica Chimica Acta, Q2 542, p.121142.
19. Dauletbakov, A., Zazybin, A., Yu, V., Belyankova, Y., Ten, A., Rafikova, K., Zolotareva, D., Anapiyayev, B., Seilkhanov, T. and Aydemir, M., 2022. Ultrasound‐and Microwave‐promoted Synthesis, Growth‐regulating Activity and Antimicrobial Behavior of Trimecaine‐based Ionic Compounds. ChemistrySelect, Q2 7(22), p.e202104363.
20. Karakaş, D.E., Rafikova, K., Baysal, A., Meriç, N., Zazybin, A., Kayan, C., Işik, U., Saparbaykyzy, I.S., Durap, F. and Aydemir, M., 2022. Ketone transfer hydrogenation reactions catalyzed by catalysts based on a phosphinite ligand. Journal of Coordination Chemistry, Q2 75(3-4), pp.493-506.
Meriç, N., Rafikova, K., Zazybin, A., Güzel, R., Kayan, C., Elma Karakaş, D., Dündar, A., Islam, S., Okumuş, V. and Aydemir, M., 2023. Application of Half‐Sandwich Metal‐Phosphinite Compounds to Biological Activities: Determine the energies of the HOMO and LUMO levels. Zeitschrift für anorganische und allgemeine Chemie, 649(2), p.e202200126. Q4
21. Rafikova, K., Meriç, N., Binbay, N.E., Okumuş, V., Erdem, K., Belyankova, Y., Tursynbek, S., Dauletbakov, A., Bayazit, S., Zolotareva, D. and Yerassyl, K., 2024. Well designed iridium-phosphinite complexes: Biological assays, electrochemical behavior and density functional theory calculations. Spectrochimica Acta Part A: Molecular and Biomolecular Spectroscopy, 318, p.124448. Q2
22. Rafikova, K., Meriç, N., Binbay, N.E., Okumuş, V., Sever, M.Ş., Belyankova, Y., Tursynbek, S., Dauletbakov, A., Sarah, B., Zolotareva, D. and Yerassyl, K., 2024. Biological assays, electrochemical behavior, and theoretical DFT calculations of Ru (II) complexes of chiral phosphinite based based on β-amino alcohols: Transfer hyrogenation of ketones using a HCOOH/Et3N mixture. Journal of Molecular Structure, 1303, p.137556.Q2
23. Işik, U., Rafikova, K., Meriç, N., Güzel, R., Kerimkulova, A., Akimbek, A., Okumuş, V., Durap, F., Kayan, C. and Aydemir, M., 2024. Half‐sandwich ruthenium (II) and iridium (III) complexes of imidazole based phosphinite ligands: antioxidant and antibacterial activities as well as electrochemical properties. ChemistrySelect, 9(6), p.e202304785. Q2
24. Ryspaeva, S., Kerimkulova, A., Rafikova, K., Nauryzova, S., Islam, S., Aydemir, M. and Kozhaisakova, M., 2024. Deep Eutectic Solvents for Sustainable Management of Asphaltene Deposition in Oil Production. Engineered Science, 29, p.es1102. Q1
25. Serikov, T.A., Jamalova, G.А., Rafikova, K.S., K Yelikbayev, B., Yernazarova, A.K., Serikovna, K.L., Zazybin, A.G., Sakhanin, V.S. and Egutkin, V.Y., 2024. Ecological, biological and biotechnological aspects of Saccharomyces Cerevisiae biomass production. Caspian Journal of Environmental Sciences, 22(2), pp.499-512. Q2
26. Sholpan Islam, Camille Rubio, Khadichakhan Rafikova, and Fabrice Mutelet. Desulfurization and Denitrogenation Using Betaine-Based Deep Eutectic Solvents. Journal of Chemical & Engineering Data Article ASAP. Q2, 76 2024 DOI:https://dx.doi.org/10.1021/acs.jced.4c00052 |
